Kościół św. Anny w Zieleńcu stoi na miejscu drewnianej świątyni z 1762 roku, a obecny budynek wzniesiono na początku XX wieku z inicjatywy proboszcza. To neoromańska budowla z kamienia polnego z wieżą krytą gontowym hełmem, uznawana za najwyżej położony kościół w Sudetach. Wewnątrz zachowało się oryginalne wyposażenie – kamienne ołtarze, ambona, rzeźby i obrazy olejne, a także starsza barokowa pokrywa chrzcielnicy z 1790 roku. Przy kościele warto zwrócić uwagę na kolumnę z figurą Matki Boskiej oraz przydrożny krzyż, dzieła tego samego rzeźbiarza.
Kościół świętej Anny stoi w Zieleńcu, przysiółku Dusznik-Zdroju leżącym na wysokości ponad dziewięciuset metrów. Uchodzi za najwyżej położoną świątynię w Sudetach, a kiedy powstawał, był najwyżej położonym kościołem w całych Prusach. Wejście jest bezpłatne, a od parkingu dzieli go dwieście sześćdziesiąt metrów, czyli jakieś trzy minuty spaceru.
Co zobaczysz
Budynek jest neoromański, wzniesiony z kamienia polnego, z wieżą krytą gontowym hełmem — surowy z zewnątrz i zaskakująco ciepły w środku. Kamień, gont i drewno robią razem wrażenie budowli, która wyrosła z tego stoku, a nie została na nim postawiona.
We wnętrzu zachowało się oryginalne wyposażenie: ołtarze, obrazy, ambona, barokowe figury i chrzcielnica.
Skąd się wziął
Pierwszy kościół w tym miejscu, drewniany, postawiono najprawdopodobniej w 1762 roku. Budowę obecnego zainicjował Augustyn Grund, notariusz arcybiskupstwa, późniejszy proboszcz Zieleńca. Świątynię wzniesiono w latach 1901–1902, a konsekrowano 4 października 1904 roku.
Wysokość, na jakiej stanęła, była wtedy rekordem w skali państwa. Dziś wyróżnienie zawęziło się do Sudetów, ale w praktyce nic się nie zmieniło: to nadal kościół, do którego zimą trzeba się przekopać.
Ile to zajmuje
Kwadrans, może dwadzieścia minut, jeśli ktoś chce dokładnie obejrzeć wyposażenie. To nie jest atrakcja na osobny wyjazd — raczej przystanek w drodze na szlak albo na stok, który dobrze uzupełnia dzień spędzony w Zieleńcu.
Dojazd i parking
Zieleniec leży kilkanaście kilometrów od Dusznik-Zdroju, drogą pnącą się serpentynami w Góry Orlickie. Kościół stoi przy głównej drodze przez wieś, trudno go przeoczyć — jest najwyższym budynkiem w okolicy i jedynym z gontowym hełmem. Od parkingu prowadzi krótkie, wygodne dojście.
Zimą droga do Zieleńca bywa wymagająca; to region z jednymi z największych opadów śniegu w Polsce.
Co połączyć z wizytą
Kilka kilometrów dalej leży Rezerwat Torfowisko pod Zieleńcem — kładka przez torfowisko wysokie, jedno z najciekawszych miejsc przyrodniczych w tej części Sudetów. Razem robią dobre, spokojne pół dnia.
Pytania i odpowiedzi
Czy to najwyżej położony kościół w Polsce?
W Sudetach tak. Gdy powstawał, był najwyżej położoną świątynią w całych Prusach. W skali Polski wyżej stoją kościoły w Tatrach i Beskidach.
Czy wstęp do kościoła jest płatny?
Nie, wejście jest bezpłatne. Kościół bywa jednak zamykany poza nabożeństwami, więc dostęp do wnętrza nie jest gwarantowany o każdej porze.
Kiedy zbudowano kościół w Zieleńcu?
Obecny budynek powstał w latach 1901–1902 i został konsekrowany 4 października 1904 roku. Wcześniej stała tu drewniana świątynia z około 1762 roku.
Co warto zobaczyć w środku?
Oryginalne wyposażenie z ołtarzami, amboną, barokowymi figurami i chrzcielnicą. Najcenniejsza jest pokrywa chrzcielnicy z 1790 roku, przeniesiona z poprzedniego drewnianego kościoła.
Ile czasu zajmuje zwiedzanie?
Kwadrans wystarczy. To przystanek, a nie cel całodniowej wycieczki.
