Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie to najdłuższa jaskinia w Sudetach, odkryta w 1966 roku podczas wydobycia marmuru w Masywie Śnieżnika. Zwiedzać można środkowe partie liczące około 700 metrów, gdzie zobaczyć można bogatą szatę naciekową – stalaktyty, stalagmity, stalagnaty, kaskady i draperie. Wycieczka trwa około 45 minut. Miejsce znane jest też z odkryć paleontologicznych – wydobyto tu tysiące kości zwierząt plejstoceńskich, głównie niedźwiedzia jaskiniowego, a część znalezisk można obejrzeć przy wejściu.
Jaskinia leży w dolinie Kleśnicy pod wsią Kletno, w Masywie Śnieżnika, we wnętrzu wzniesienia Stroma. Jest najdłuższą jaskinią w całych Sudetach i jedną z niewielu w Polsce, gdzie szata naciekowa zachowała się w takim stanie — głównie dlatego, że przez tysiące lat nikt tam nie zaglądał.
Jak ją znaleziono
14 października 1966 roku w wyrobisku „Kletno III" wykonano zwykły odstrzał. Wydobywano tu marmur metodą odkrywkową i nic nie zapowiadało odkrycia. Po detonacji w ścianie odsłonił się dwumetrowy otwór o soczewkowatym kształcie. Wiertacz strzałowy Roman Kińczyk z Lądka-Zdroju zajrzał do środka jako jeden z pierwszych i zobaczył kości — tak dużo, że pierwsza myśl była taka, iż to zbiorowy grób. Wezwano kierownictwo zakładu, geologa i milicję.
Trzy dni później przyszli specjaliści. Kości okazały się szczątkami prehistorycznych ssaków, przede wszystkim niedźwiedzia jaskiniowego, od którego jaskinia wzięła nazwę. Wydobycie marmuru wstrzymano decyzją ministra, a teren przekazano naukowcom.
Co zobaczysz w środku
Do zwiedzania udostępniono środkowe piętro — około siedmiuset metrów tras w korytarzach i salach. Idzie się betonowymi chodnikami i schodami, oświetlenie jest punktowe, a przewodnik prowadzi grupę i opowiada, co się na co składa.
Główna atrakcja to szata naciekowa:
- stalaktyty zwisające ze stropu
- stalagmity rosnące od dołu
- stalagnaty — te, które się spotkały i połączyły w kolumny
- kaskady i draperie na ścianach
W kilku miejscach widać też namulisko z kośćmi w oryginalnym układzie oraz rekonstrukcje szkieletu niedźwiedzia jaskiniowego.
Ile trwa i jak się przygotować
Zwiedzanie zajmuje mniej więcej pięćdziesiąt minut. Pod ziemią jest zimno i wilgotno — kilka stopni przez cały rok, niezależnie od tego, co dzieje się na powierzchni. W lipcu wchodzi się tam z trzydziestu stopni w chłód, więc bluza albo kurtka nie jest przesadą, tylko warunkiem, żeby nie zmarznąć w połowie trasy.
Trasa jest wygodna, ale ma sporo schodów i miejscami niski strop. Nawierzchnia bywa mokra, więc buty z jakąkolwiek podeszwą sprawdzają się lepiej niż gładkie klapki. Wózka nie da się wprowadzić.
Rezerwacja i wejścia
Wejścia odbywają się grupami o wyznaczonych porach, a liczba osób pod ziemią jest limitowana ze względu na ochronę mikroklimatu.
Z dziećmi
Dzieci zwykle są zachwycone, o ile nie boją się ciemności i ciasnych przestrzeni. Trasa jest bezpieczna i prowadzona, ale trwa prawie godzinę bez możliwości wcześniejszego wyjścia — dla najmłodszych to bywa za długo. Warto też wziąć czapkę: w jaskini kapie ze stropu.
Dojazd i parking
Kletno to koniec doliny; dojeżdża się tam drogą od Stronia Śląskiego przez Stary Gierałtów. Pod jaskinią jest parking płatny, od niego do wejścia prowadzi jeszcze kawałek podejścia. W sezonie parking bywa pełny przed południem, a dolina jest wąska i nie ma gdzie się rozstawić — kolejny powód, żeby przyjechać wcześnie.
Co połączyć z wizytą
Jeśli podziemia to Twój temat, drugą taką trasą w okolicy jest Kopalnia Złota w Złotym Stoku, gdzie część zwiedzania odbywa się łodzią. Mniejsza i znacznie spokojniejsza jest Jaskinia Radochowska pod Lądkiem-Zdrojem.
Pytania i odpowiedzi
Ile trwa zwiedzanie Jaskini Niedźwiedziej?
Około pięćdziesięciu minut. Wchodzi się grupami z przewodnikiem, trasa liczy mniej więcej siedemset metrów i prowadzi środkowym piętrem jaskini.
Czy do Jaskini Niedźwiedziej trzeba rezerwować bilety?
W praktyce tak. Liczba osób pod ziemią jest ograniczona, a wejścia odbywają się o wyznaczonych godzinach. W wakacje i w długie weekendy przyjazd bez rezerwacji często kończy się czekaniem.
Jaka temperatura panuje w Jaskini Niedźwiedziej?
Kilka stopni przez cały rok. Latem różnica względem powierzchni bywa dwudziestostopniowa, więc bluza albo kurtka jest obowiązkowa.
Czy jaskinia nadaje się dla dzieci?
Tak, choć trasa trwa prawie godzinę i nie da się z niej wyjść wcześniej. Dzieci bojące się ciemności albo ciasnoty mogą mieć z tym problem. Wózka nie wprowadzisz.
Kiedy odkryto Jaskinię Niedźwiedzią?
14 października 1966 roku, przypadkiem, podczas odstrzału w kamieniołomie marmuru w Kletnie. Znalezione w środku kości okazały się szczątkami prehistorycznych zwierząt, w tym niedźwiedzia jaskiniowego.
