Ruiny Fortu Karola w Górach Stołowych

Ruiny Fortu Karola stoją na Górze Ptak, tuż przy Lisiej Przełęczy, i są pozostałością pruskiej strażnicy z końca XVIII wieku, wzniesionej z myślą o ochronie szlaku handlowego do Radkowa. Z dawnej budowli zachowały się fragmenty murów o grubości sięgającej dwóch metrów, zarys dziedzińca o wymiarach około 10 na 14 metrów oraz kamienny łuk zawieszony nad przepaścią. Na dziedzińcu stoi cokół wskazujący kierunki geograficzne, a schody prowadzą na platformę widokową zabezpieczoną barierkami. Dojście od strony Lisiej Przełęczy zajmuje kilkanaście minut i prowadzi wąską, kamienistą ścieżką z niewielkim przewyższeniem, alternatywnie można podejść dłuższym szlakiem od strony Karłowa. Z platformy widać Szczeliniec Wielki i Mały Szczeliniec, a dalej Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie i Góry Bardzkie. W porównaniu z popularniejszymi punktami Gór Stołowych panuje tu znacznie mniejszy ruch turystyczny, co sprzyja spokojnemu zwiedzaniu i dłuższemu podziwianiu widoków. Na miejscu nie ma żadnych punktów gastronomicznych, więc warto zabrać własną wodę i coś do jedzenia, a ze względu na strome i kamieniste podejście przydają się wygodne buty.

Kamienna strażnica z końca XVIII wieku na Górze Ptak, kilkaset metrów od Lisiej Przełęczy. Fort Karola nie broni już niczego, ale ma to, czego brakuje głównym atrakcjom Gór Stołowych: ciszę. Nawet w wakacyjny weekend bywa tu kilka osób.

Co zobaczysz na miejscu

Z dawnej budowli zostały:

- mury o grubości sięgającej dwóch metrów - zarys dziedzińca mierzącego mniej więcej dziesięć na czternaście metrów - kamienny łuk przerzucony nad szczeliną — wygląda jak most donikąd i to on trafia na większość zdjęć z tego miejsca

Na dziedzińcu stoi cokół ze wskazaniami kierunków geograficznych, a schody prowadzą na platformę widokową. Widać z niej Szczeliniec Wielki i Mały, a przy dobrej widoczności pasma dużo dalej.

Skąd się to wzięło

Budowę rozpoczęto w 1790 roku z inicjatywy króla Prus Fryderyka Wilhelma II. Fort — po niemiecku Blockhaus, znany też jako Fort Carl — miał pilnować szlaku handlowego prowadzącego w stronę Radkowa, w czasach, gdy granica ze Śląskiem austriackim biegła tuż obok i bywała ruchoma.

W XIX wieku strażnica straciła znaczenie strategiczne. Wojsko odeszło, mury zaczęły się sypać, a z czasem obiekt stał się tym, czym jest dziś: malowniczą ruiną wrośniętą w skalny krajobraz.

Ile trwa i czy trudne

Najkrótsze dojście prowadzi zielonym szlakiem z Lisiej Przełęczy: około trzystu metrów od bliższego parkingu, z przewyższeniem rzędu trzydziestu metrów. To dosłownie kilka minut marszu — jedna z najłatwiej dostępnych atrakcji w całych Górach Stołowych.

Z Karłowa idzie się dłużej, szlakiem żółtym i niebieskim. Sama wizyta na forcie to kwestia dwudziestu, trzydziestu minut; z Narożnikiem i Skalnymi Grzybami robi się z tego pół dnia.

Ścieżki są kamieniste, a na platformę prowadzą nierówne schody. Po deszczu piaskowiec bywa śliski.

Czy dzieci dadzą radę

Dojście jest krótkie i łatwe, więc tak.

Z wózkiem nie ma szans — ostatni odcinek to schody i kamienie. Psa zostaw w domu, to teren parku narodowego.

Kiedy przyjechać

Cały rok. Latem to dobra ucieczka od tłumów ze Szczelińca, jesienią ładne kolory, zimą klimat opuszczonego posterunku. Na zachód słońca fort jest jednym z lepszych miejsc w okolicy, bo patrzy się z niego w stronę otwartych przestrzeni.

Przy złej widoczności traci sens — zostaje wtedy sama ruina bez panoramy.

Dojazd i parking

Na Lisiej Przełęczy są dwa bezpłatne parkingi: mniejszy przy żółtym szlaku i większy około pięciuset metrów dalej, przy dojściu do Narożnika. Oba zapełniają się w sezonie, więc rano jest bezpieczniej. Alternatywą jest start z Karłowa, gdzie parkingi są płatne.

Na szlaku nie ma nic do jedzenia ani picia — weź wodę.

Co połączyć z wizytą

Fort leży w środku sieci szlaków, więc naturalnie łączy się z Narożnikiem, Skalnymi Grzybami i Skalną Czaszką. Kto ma cały dzień, powinien zacząć od Szczelińca Wielkiego o poranku, a Fort zostawić na spokojne popołudnie.